Του Στέλιου Ορφανάκη*
Το διάγραμμα των τιμών του πετρελαίου είχε «καρφώσει» τις εξελίξεις πολύ πριν βγουν οι έκτακτες ειδήσεις για τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.
Μια ματιά στο ταμπλό αρκεί: Ετήσια πτώση -22,50% στο αργό πετρέλαιο και -27,57% στο φυσικό αέριο.
- Γιατί συνέβη αυτό ενώ μαίνονται γεωπολιτικές κρίσεις; Διότι οι αγορές, το λεγόμενο “Smart Money” (οι «φάλαινες»), δεν λειτουργούν με συναισθηματισμούς. Λειτουργούν προεξοφλώντας το μέλλον (Pricing In). Το πως το πετυχαίνουν αυτό είναι άλλο θέμα συζήτησης. Εδώ και μήνες, ενώ στα καφενεία και στο Twitter τσακώνονταν για το αν ο Μαδούρο είναι «επαναστάτης» ή «τύραννος», τα μεγάλα χαρτοφυλάκια πούλαγαν.
Γιατί; Γιατί ήξεραν ότι η γεωπολιτική ανωμαλία που κρατούσε το πετρέλαιο ψηλά, έφτανε στο τέλος της. Το «ασφάλιστρο κινδύνου» (Risk Premium) της Βενεζουέλας μηδενιζόταν μέρα με τη μέρα. Τα μεγάλα χαρτοφυλάκια πουλούσαν, ποντάροντας στη βεβαιότητα ότι η «στρόφιγγα» της Βενεζουέλας θα ανοίξει.
Το ρίσκο του καθεστώτος είχε αρχίσει να τιμολογείται ως παρελθόν.
Η Εξίσωση του Τραμπ
Το βασικό ερώτημα είναι γιατί τώρα;
Η πτώση του Μαδούρο ήταν ζήτημα οικονομικής αναγκαιότητας για τη Δύση. Η εξίσωση που έπρεπε να λυθεί είχε δύο αγνώστους, που πλέον γίνονται γνωστοί. Ο πρώτος άγνωστος για τη Δύση ήταν( δώστε σημασία στον παρελθοντικό χρόνο), ο πληθωρισμός. Οι ΗΠΑ και η Δύση γενικότερα, έχουν έναν βασικό εχθρό, τις τιμές.
Το φθηνό πετρέλαιο είναι το μοναδικό “φάρμακο” που δρα άμεσα.
Κι εδώ κάποιοι θα ρωτήσουν και δικαίως: “Μα οι ΗΠΑ έχουν δικό τους πετρέλαιο (Shale Oil), τι την θέλουν τη Βενεζουέλα;”
- Εδώ είναι ο δεύτερος άγνωστος της εξίσωσης.
- Το αμερικανικό πετρέλαιο είναι «ελαφρύ» (light sweet), σαν καθαρή βενζίνη.
- Όμως, τα τεράστια διυλιστήρια στον Κόλπο του Μεξικού (Texas, Louisiana) επένδυσαν δισεκατομμύρια στο παρελθόν για να γίνουν “Complex Refineries”.
Είναι δηλαδή σχεδιασμένα να αποδίδουν τα μέγιστα «σπάζοντας» φθηνό, «βαρύ» πετρέλαιο (που μοιάζει με πίσσα). Το πρόβλημα φαίνεται ξεκάθαρα στο παρακάτω γράφημα: Η ζήτηση των διυλιστηρίων ξεπερνά την παραγωγή, αλλά κυρίως, υπάρχει αναντιστοιχία στην ποιότητα.
- Αν ρίξεις το ακριβό, ελαφρύ αμερικανικό λάδι σε αυτά τα μηχανήματα, χάνεις λεφτά. Είναι σαν να έχεις βιομηχανικό σπαστήρα πέτρας και να του ρίχνεις… νερό. Το σύστημα υπολειτουργεί. Ποιος έχει τα μεγαλύτερα αποθέματα βαρέος πετρελαίου στον πλανήτη; Η Βενεζουέλα.
- Οι ΗΠΑ πρέπει να εξάγουν το δικό τους και να εισάγουν της Βενεζουέλας για να δουλέψει το σύστημα. Το αμερικανικό ενεργειακό σύστημα «διψούσε» για το συγκεκριμένο μείγμα της Βενεζουέλας. Ο Μαδούρο αποτελούσε το φράγμα σε αυτή τη ροή. Και στην οικονομία, όταν ένα φράγμα εμποδίζει την αναγκαία ροή κεφαλαίων και ενέργειας, αργά ή γρήγορα ανατινάζεται.
Η λύση πλέον της εξίσωσης θα μας οδηγήσει σε μια νέα πραγματικότητα. Η αγορά φυσικά το κατάλαβε έγκαιρα. Στη νέα πραγματικότητα πλέον συμπεριλαμβάνονται 300 δισεκατομμύρια βαρέλια αποθεμάτων.
- Το μεγαλύτερο επιβεβαιωμένο απόθεμα στον κόσμο, που μέχρι χθες συμμετείχε στην παγκόσμια παραγωγή με ποσοστό μικρότερο του 1%. (Αυτή είναι και η απόδοση του κομμουνισμού γενικά στον πλανήτη Γη: 1 με 2%.)
Η επιστροφή της Βενεζουέλας υπό καθεστώς σταθερότητας (και υπό την επίβλεψη αμερικανικών κολοσσών όπως η Chevron) αλλάζει δομικά την αγορά. Ο όρος είναι “Structural Bearish”:
Η αύξηση της προσφοράς δεν είναι συγκυριακή, είναι μόνιμη.
- Τώρα ξεκινά το μεγάλο το μεγάλο γεωπολιτικό παιχνίδι.
Μέχρι χθες, ο ΟΠΕΚ (δηλαδή η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία) μπορούσε να εκβιάζει τη Δύση μειώνοντας την παραγωγή για να κρατάει τις τιμές ψηλά.
Τώρα; Game Over. Με τη Βενεζουέλα υπό τον έλεγχο των αμερικανικών συμφερόντων (Chevron/Exxon), η χώρα ουσιαστικά βγαίνει από την πειθαρχία του καρτέλ.
- Οι ΗΠΑ αποκτούν τον έλεγχο της μεγαλύτερης «δεξαμενής» του κόσμου (300 δισ. βαρέλια) και θα την ανοίξουν στο φουλ. Το κέντρο λήψης αποφάσεων για την τιμή του πετρελαίου μεταφέρεται από τη Βιέννη και το Ριάντ, στο Χιούστον και την Ουάσιγκτον. Ο ΟΠΕΚ χάνει το μονοπώλιο της ρύθμισης. Οι ΗΠΑ γίνονται ο απόλυτος ρυθμιστής (Swing Producer) της παγκόσμιας ενέργειας.
Πάμε να δούμε τώρα τις συνέπειες σε Ρωσία και Κίνα.
Η κίνηση είναι ματ για τη Μόσχα.
Η Ρωσία χρειάζεται ακριβό πετρέλαιο για να χρηματοδοτεί τον πόλεμο. Με τη Βενεζουέλα να πλημμυρίζει την αγορά, οι τιμές πέφτουν δομικά (Structural Bearish). Το ρωσικό πετρέλαιο χάνει αγοραστές σε Ασία και Ινδία, καθώς υπάρχουν πλέον εναλλακτικές. Κάθε δολάριο που χάνει το βαρέλι, είναι δισεκατομμύρια μείον για τον Πούτιν.
- Ο «Σιωπηλός» κερδισμένος κατ΄εμένα είναι η Κίνα!
- Η Κίνα εδώ και 30 χρόνια λειτουργεί ως τράπεζα, όχι ως κόμμα, πόσο μάλλον σαν κομμουνιστικό κόμμα. Οι Κινέζοι έφυγαν μπροστά όταν από φτωχοί και ιδεαλιστές κομμουνιστές έγιναν σχετικά αδίστακτοι τραπεζίτες. Ο Μαδούρο χρωστάει στην Κίνα δισεκατομμύρια και δεν πλήρωνε.
Άλλο μάθημα εδώ, από κομμουνιστή δανεικά δεν θα πάρεις!
Τώρα, με την αμερικανική τεχνογνωσία να αναλαμβάνει την παραγωγή, η Κίνα ελπίζει να πάρει τα λεφτά της πίσω! Επιπλέον, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας στον κόσμο, λατρεύει το φθηνό πετρέλαιο. Μπορεί να χάνει γεωπολιτικά, αλλά οικονομικά τρίβει τα χέρια της.
Όταν η σκόνη κατακάθεται, η γεωπολιτική σκακιέρα δεν αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες.
Η Ουάσιγκτον «σκούπισε» το τραπέζι, παίρνοντας την παρτίδα και τα κλειδιά της ενέργειας.
Το Πεκίνο, έχοντας προ πολλού αντικαταστήσει το «Κόκκινο Βιβλίο» με το λογιστικό φύλλο, απέδειξε πως οι τραπεζίτες –ακόμα και οι κόκκινοι– δεν χάνουν ποτέ.
- Επίσης σοβαρά κερδισμένη είναι η Παγκόσμια Οικονομία, εκτός των πετρελαιοπαραγωγών χωρών, με δεδομένο ότι η είσοδος , έστω και σε μερικά χρόνια, 300 δισ. βαρελιών (δυνητικά) στο σύστημα λειτουργεί αποπληθωριστικά.
- Αυτό βοηθάει τις κεντρικές τράπεζες (Fed, EKT) να ρίξουν τα επιτόκια πιο γρήγορα, δίνοντας ανάσα στην παγκόσμια ανάπτυξη.
- Και η Μόσχα; Η Μόσχα μένει να κοιτάζει την άδεια κάνουλα, μετρώντας τις πληγές μιας βαριάς στρατηγικής ήττας.
- Tι να κάνουμε, οι κομμουνιστές από τη φύση της ιδεολογίας τους καταλήγουν πάντα στα σχοινιά!
Όσο για τις ιαχές που ακούγονται στο βάθος, από τους «Free Palestine from the river to the sea» μέχρι τους «Free Maduro»… αφήστε τες να αντηχούν.
Η ιστορία έχει την κακή συνήθεια να αγνοεί τα συνθήματα και να προχωρά αμείλικτη με αυτούς που ξέρουν να μετρούν…τα κέρδη.
- *Ο κ. Στέλιος Ορφανάκης έχει εργαστεί μεταξύ άλλων θέσεων ως Επενδυτικός Σύμβουλος στην Ιδιωτική Τραπεζική, ενώ τώρα εργάζεται ως Καθηγητής (M.Sc) Φυσικών και Θετικών Επιστημών στη Δημόσια Εκπαίδευση (14o ΓΕ.Λ Λάρισας).
- Είναι πτυχιούχος φυσικός με μεταπτυχιακές σπουδές, έχει εξειδικευθεί στην Τραπεζική Διοίκηση και σε Παράγωγα Προϊόντα ενώ διατηρεί τη θέση του Προέδρου ΔΣ στην OpenUp (www.openup.gr)
