ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ:
Το κείμενο που ακολουθεί κρίθηκε ακατάλληλο για «κομματικούς χειροκροτητές» και επαγγελματίες «καταστροφολόγους».
Περιέχει ενοχλητικά στοιχεία της Eurostat που καταρρίπτουν ταυτόχρονα το αφήγημα του «Εθνικού Θριάμβου» αλλά και της «Μιζέριας χωρίς αιτία». Συνιστάται ψυχραιμία και χρήση αριθμομηχανής.
=============
Η Ελλάδα δανείστηκε 4 δισ. ευρώ με επιτόκιο 3,47%, χαμηλότερο από πέρυσι (3,63%), την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη το κόστος χρήματος ανεβαίνει. Γιατί συνέβη αυτό ενώ ο μέσος Έλληνας μετράει τα κέρματα για φέτα; Διότι οι αγορές, οι λεγόμενες «φάλαινες», δεν λειτουργούν με το συναίσθημα της νοικοκυράς. Λειτουργούν με το Risk/Reward.
Το πιο εντυπωσιακό δεν είναι το ποσό (51 δισ. προσφορές), αλλά η ποιότητα. Αν ρίξετε μια ματιά στο ποιοι αγόρασαν τα ελληνικά ομόλογα , θα δείτε ότι το 65% είναι "Real Money" (Διαχειριστές κεφαλαίων) και Ασφαλιστικά Ταμεία.
Τα Hedge Funds, τα «κοράκια» που πόνταραν στην καταστροφή μας τα προηγούμενα χρόνια, είναι πλέον μόλις στο 4%. Τι σημαίνει αυτό σε απλά ελληνικά; Ότι η Ελλάδα έπαψε να είναι καζίνο για τζογαδόρους και έγινε ταμιευτήριο για συνταξιούχους του Λονδίνου.
Οι αγορές ψήφισαν εμπιστοσύνη. Το 49% των αγοραστών προέρχεται από το Ηνωμένο Βασίλειο, την καρδιά του χρήματος. Οι ξένοι πιστεύουν ότι το Ελληνικό Δημόσιο θα έχει να τους πληρώσει για τα επόμενα 10 χρόνια. Και έχουν δίκιο.
Εδώ έρχεται το ερώτημα που θα κάνει τους «συντρόφους» να βγάλουν αφρούς και τους κυβερνητικούς να αλλάξουν θέμα:
"Μα αφού πάμε τρένο, γιατί είμαστε ταπί;" Η εξίσωση που πρέπει να λυθεί λέγεται Decoupling (Αποσύνδεση). Έχουμε ένα Κράτος-Βιτρίνα που ευημερεί και έναν Πολίτη-Πελάτη που υποφέρει.
Τα νούμερα της Eurostat είναι αμείλικτα και δεν χωράνε προπαγάνδα:
Η αγοραστική δύναμη του Έλληνα είναι στο 67% του μέσου όρου της ΕΕ. Είμαστε προτελευταίοι, αγκαλιά με τη Βουλγαρία. Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι το «φάρμακο» της δημοσιονομικής εξυγίανσης πέτυχε, αλλά ο ασθενής πεινάει. Το κράτος μαζεύει έσοδα ρεκόρ (κυρίως από ΦΠΑ λόγω ακρίβειας) και παρουσιάζει τέλειους ισολογισμούς στην BlackRock. Ο πολίτης όμως, πληρώνει αυτόν τον ΦΠΑ και βλέπει τον μισθό του να εξανεμίζεται στο ράφι.
Το ομόλογο "τρώγεται" μόνο από τους κατόχους του, όχι από τους καταναλωτές.
Η επιτυχία του ομολόγου είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή. Χωρίς αυτήν, θα είχαμε χρεοκοπήσει ξανά (Μνημόνιο 4).
Άρα, μπράβο στο οικονομικό επιτελείο που κλείδωσε το ταμείο. Όμως, η «μαγκιά» τώρα δεν είναι να πείσεις τον τραπεζίτη στη Φρανκφούρτη ή στο Λονδίνο. Είναι να μετατρέψεις αυτό το 3,47% του φθηνού δανεισμού σε 3-4% πραγματική αύξηση στην τσέπη του πολίτη.
Και προσοχή: Όχι τα "ψίχουλα" των 20-40 ευρώ που εξανεμίζονται πριν βγουν από το ΑΤΜ. Μιλάμε για δομική αύξηση.
Σήμερα, η Ελλάδα τρέχει με ρυθμούς ανάπτυξης περίπου 2% - 2,3%, ενώ η Ευρώπη σέρνεται στο 1% - 1,2%. Όσο η ΕΕ σέρνεται και εμείς παραμένουμε στους ίδιους ρυθμούς, κερδίζουμε μόλις ~1% ετησίως έναντι των Ευρωπαίων. Με αυτόν τον ρυθμό (το "καλό" σενάριο της κυβέρνησης), για να πιάσουμε τον μέσο όρο της ΕΕ θα χρειαστούμε πάνω από 30 χρόνια (ή 15 χρόνια για να φτάσουμε σε ένα «αξιοπρεπές» επίπεδο, όπως αναφέρει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής). Κοινώς, με τους τωρινούς ρυθμούς, θα φτάσουμε τον Ευρωπαίο όταν οι σημερινοί σαραντάρηδες... βγούνε στη σύνταξη. Και αυτό είναι το καλό σενάριο.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία (Eurostat), το 2023 ο μέσος Έλληνας έπαιρνε 17.000€ τον χρόνο, όταν ο μέσος Ευρωπαίος ήταν στα 37.900€.
Ακόμα και με τις αυξήσεις του 2024 (που μας πήγαν κοντά στα 18.800€), η Ευρώπη έτρεξε στα 39.800€. Άρα, όταν λέμε ότι πρέπει να πάμε στις 30.000€, δεν ζητάμε πολυτέλειες.
Ζητάμε απλώς να πλησιάσουμε την «βάση» της ευρωπαϊκής κανονικότητας, από την οποία απέχουμε ακόμα πάνω από 20.000€ ετησίως.
Για να συγκλίνουμε σε έναν ρεαλιστικό ορίζοντα (π.χ. σε 10 χρόνια) και να σταματήσουμε να είμαστε οι "φτωχοί συγγενείς", δεν αρκεί να τρέχουμε λίγο πιο γρήγορα από τη Γερμανία που είναι σε ύφεση.
Για να καλυφθεί το χάσμα του 33% σε μια δεκαετία, οι μισθοί πρέπει να αυξάνονται ετησίως κατά 5-6% (και ο πληθωρισμός να είναι χαμηλός, κοντά στο 2%). Έτσι θα μένει ένα καθαρό 3-4% πραγματικής αύξησης στην τσέπη. Βέβαια, για να υποστηριχθεί κάτι τέτοιο, η οικονομία πρέπει να τρέχει σταθερά με 4%+, κάτι που απαιτεί επενδύσεις-σοκ και όχι απλά τουρισμό και καφέ.
Όταν η σκόνη κατακάθεται, το ταμπλό λέει πάντα την αλήθεια.
Η Ελλάδα των αγορών σώθηκε.
Τώρα μένει να δούμε αν η πολιτική ηγεσία μπορεί να κάνει τη δική της, ή αν θα μείνουμε να κοιτάμε τα διαγράμματα της ανάπτυξης με άδειο στομάχι.
Όσο για αυτούς που πανηγυρίζουν ή βρίζουν τυφλά... αφήστε τους.
Η οικονομία έχει την κακή συνήθεια να αγνοεί τα κομματικά συνθήματα και να επιβραβεύει μόνο όσους ξέρουν να κάνουν τη διαίρεση: ΑΕΠ δια του πληθυσμού.
Και εκεί, δυστυχώς, είμαστε ουραγοί και αν δεν αλλάξει κάτι δραστικά θα παραμείνουμε έτσι για τα επόμενα 30 χρόνια.
